Ünlü Kişiler

Hermias (ölümü M.Ö. 341) 

Assos ile ve Atarneus (Dikili) arasındaki bölgenin tiranı olan Eubulos’un kölesi olan Hermias antik kaynaklarda barbar, hadım, para değişimi yapan köle ve tiran olarak tarif edilir. Eubulos tahminen M.Ö. 360 yılında Hermias’ı Atina’daki Platon'un akademisine göndermiştir. Atina’daki akademide Hermias Aristoteles ile dostluk kurmuştur. M.Ö. 350 yılında Aterneus’a geri dönen Hermias Eubulos’un ölümünden sonra onun ardılı olarak idareyi devralmıştır. Platon öğrencileri Skepsisli (Ezine-Kurşunlu) Erastos ve Koriskos ile Hermias'a bir mektup göndererek birlikte çalışmalarını önermiştir. M.Ö. 347 yılında Hermias Aristoteles’i Assos davet ederek Erastos, Koriskos ve Ksenokrates ile birlikte Assos’u onlara bırakmıştır. Daha sonra Platon’un öğrencilerine Theaphrastos da katılmıştır. 

“O her şeyi filozofların kullanımına sundu ve birlikte bilimsel konuşmalar yapmalarını sağlamak için onlara Assos kentini verdi ve Hermias onların tüm ihtiyaçlarını sağladı. (Philodems V)”

İcraatçı, enerjik ve felsefeye büyük ilgisi olan Hermias, sadece Platon'un teorik öğretilerine ilgisi olan bir kişi olmayıp, bunları gerçek hayatta uygulayan bir yöneticidir. Hermias bir tiran olarak tanımlansa da Platon'un devlet teorisini en iyi gerçekleştiren yöneticidir. Dion'dan daha iyi gerçekleştirmiştir. Hermias Pers kralının kendini cezalandıracağını düşündüğü için Erytrai kenti ve Makedon kralı II. Philipp ile anlaşma yapmıştır. Fakat Pers kralının emri ile Rhodos valisi Mentor M.Ö.345 yılında misafir ettiği Hermias'ı tutuklayarak krala göndermiştir. Bu olayın ardından Aristoteles ve diğer filozoflar Assos’tan ayrılmıştır. 

Aristoteles (M.Ö. 384-322):

Makedonya kralı Amyntas’ın yanında hekimlik yapan Nikomakhos ile Phaistis’in oğlu olan Aristoteles, M.Ö.384 yılında Yunanistan’daki Stageira’da doğmuştur. 17 yaşında Platon’un Atina’daki akademisine giren Aristoteles burada yirmi yıl eğitim görmüştür. Platon’un ardılı olarak Ksenokrates’i seçmesine duyduğu kırgınlık yüzünden akademinden ayrılmıştır. M.Ö. 347 yılında Assos-Aterneus arasındaki bölgeyi yöneten akademiden arkadaşı Tiran Hermias’ın daveti üzerine Assos’a gelmiş ve burada Hermias’ın akrabası Pythias ile evlenmiştir. Aristoteles Assos'ta Ethik ve Politika eserlerinin ilk taslaklarını hazırlamıştır. M.Ö. 345 yılında Hermias’ın Pers Krallığı tarafında tutuklanması üzerine Assos’tan ayrılarak Mytilene’ye (Midilli) oradan da doğum yeri Stageira’ya gitmiştir. Aristoteles M.Ö. 342 yılında Makedonya’ya giderek, II. Philipp’in sarayında Büyük İskender’in eğitimini üstlemiştir. Arsitoteles Büyük İskender’in verdiği yüklü miktardaki para ile M.Ö. 335/34 Lykeion adını verdiği okulu kurarak 13 yıl boyunca burada dersler vermiştir. Büyük İskender’in ölümü sonrası M.Ö. 323 yılında dinsizlik suçlaması ile mahkemeye verilmiştir. Kendisi için daha iyi olacağı düşüncesiyle döndüğü memleketi Stageira’da 63 yaşında hayatını yitirmiştir.

Kleanthes (M.Ö. 331-232):

Assos’ta doğan ve aynı zamanda boksör olan Kleanthes Atina’ya giderek stoacılığın kurucusu Zenon’un öğrencisi olmuştur. Yoksul bir ailenin mensubu olan Kleanthes, ders ücreti ve yaşamını idame ettirmek için geceleri Atina’daki bahçelere su taşımıştır. Bu ağır çalışmaya rağmen ondokuz yıl boyunca gündüzleri Zenon’un derslerine katılmıştır. Kleanthes’e çok kuvvetli ve çalışkan olmasından dolayı arkadaşları tarafından “Herakles” ve “eşek” lakapları verilmiştir. Zenon’un derslerini Atina’daki Stoa Poikile’de vermesinden dolayı onun öğretisine stoacılık adı verilmiştir. Stoacılar ahlak ve mantık konularını irdelemişlerdir. Bu filozoflara göre iyi bir insan olmak ancak erdemli olmakla mümkündür. Kleanthes M.Ö. 269 yılında Zenon’un ölümünden sonra okula yönetici seçilmiştir. Eserlerinden sadece Zeus için yazdığı hymnos’u (şiir) günümüze ulaşan filozof seksen yaşında ölmüştür.

Olimpiyatlarda Birinci Gelen Assoslu Sporcular:

Yunan kültüründe spor karşılaşmaları kutsal bir eylem olarak kabul edilmiştir. Her dört yılda bir Olympia’da düzenlenen Olimpiyatlar öncesinde birçok bölgesel yarışma yapılmaktaydı. Bu yarışmalarda birinci gelen iki Assoslu sporcu bilinmektedir. Bunlardan ilki olan Sodamos M.Ö. 204 yılında düzenlenen 144. Olimpiyatlarda, gençler kategorisinde Pankrationda (boks ile güreş) birincilik kazanmıştır. Pausanias adı yazar Sodamos’un Aiol bölgesindeki kentlerden olimpiyatlara katılanlar arasında gençler kategorisinde birinci gelen tek sporcu olduğunu ifade etmiştir. Kos (Sakız Adası) adasında tanrı Asklepios adına düzenlenen şenliklerde de adı bilinmeyen bir Assoslu sporcu birincilik kazanmıştır. M.Ö. 198 yılına ait yazıtta yetişkinler sınıfında Pentathlon dalında Assoslu Apollonidos oğlu Ani….? birincilik kazanmıştır.